Mazowiecki Instytut Kultury

BALLADA
Płock, Żelazowa Wola
5 – 13 września 2014

Chopiniana – 12. Dni Fryderyka ChopinaFestiwal „Chopiniana – 12 Dni Fryderyka Chopina” w 2014 roku będzie stanowił kontynuację koncepcji programowej z ostatnich lat, czyli prezentację wybranej formy muzycznej.

Kolejna edycja festiwalu poświęcona będzie balladom. Choć Chopin napisał tylko 4 ballady – ta forma w jego twórczości ma wielkie znaczenie. I nie tylko w jego twórczości. Chopin jest twórcą ballady instrumentalnej – średniowiecze znało tylko balladę wokalną. Ta forma, o genezie tanecznej (ballare wszak tańczyć znaczy) łączy się w romantyzmie z poezją. Chopin oczywiście znał wydane w Wilnie w 1822 roku, ale szybko budzące emocje także w Warszawę Ballady i Romanse Adama Mickiewicza. Ten zbiór uważa się za symboliczny początek romantyzmu w poezji polskiej. Chopin napisał swoją Balladę g-moll ponad 10 lat później, ale jej geneza poetycka jest oczywista. Oczywiście nie chodzi o to aby traktować ballady Chopina jako utwory programowe i szukać w nich konkretnych poetyckich obrazów. Ale sposób narracji, powolny, z początku kołyszący rytm prowadzący do narastania dramatyzmu w toku utworu aż po frenetyczne kulminacje pod koniec każą myśleć o obrazowaniu rodem z romantycznej poezji. Bez względu na to, że w każdej z ballad możemy odnaleźć wyraźne zarysy form klasycznych (przede wszystkim allegra sonatowego, ale też wariacji). Nie forma ta jednak rządzi w balladach emocjami.

Festiwal rozpocznie zespół La Morra, wykonujący ballady średniowieczne. Podczas kolejnych koncertów zaprezentowane zostaną ballady Chopina w różnych zestawieniach z poezją i liryką wokalną (m.in. z Mickiewiczem i Moniuszką, ale też z Schubertem i Loewem). Słuchacze będą mieli także okazję zapoznać się z balladami Brahmsa, Liszta, a także bardzo rzadko wykonywaną Balladą g-moll op. 18 Juliusza Zarębskiego. Do programu zostały także włączone preludia Debussy'ego i sonaty Skriabina: w niektórych preludiach francuskiego impresjonisty znajdziemy narrację pokrewną balladzie, natomiast w późnych sonatach Skriabina (jak u Chopina), możemy znaleźć resztki formy klasycznej połączonej z autonomicznym przebiegiem prowadzącym do gigantycznych kulminacji. Z kolei spojrzenie na Zatopioną Katedrę w perspektywie mickiewiczowskich rusałek i zatopionego miasta na dnie jeziora Świteź wprowadza słuchaczy w atmosferę romantyzmu.
Tajemniczy świat ballad, pełnych niesamowitości, grozy, a także humoru (Pani Twardowska), jest nie tylko niezwykle atrakcyjny i oryginalny, ale i mało znany. Ballady Mickiewicza w opracowaniu Moniuszki rzadko goszczą na estradach, podobnie jak pieśni Loewego i Szymanowskiej, czy ballady Liszta i Zarębskiego. A przecież w żadnym innym gatunku poezja i muzyka nie przenikają się tak doskonale.

W programie festiwalu nie zabraknie wyjątkowej pozycji dla młodzieży – gra edukacyjna Stracona ballada.

Lech Dzierżanowski

Chopiniana_1_fot_Anita_Kot-82 Chopiniana_1_fot_Anita_Kot-84 Chopiniana_1_fot_Anita_Kot-107 Chopiniana_1_fot_Anita_Kot-113 Chopiniana_1_fot_Anita_Kot-127 Chopiniana_1_fot_Anita_Kot-133 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-23 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-26 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-32 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-33 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-36 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-40 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-42 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-45 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-49 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-54 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-62 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-63 Chopiniana_2_fot_Anita_Kot-65 Chopiniana_3_fot_Anita_Kot-30 Chopiniana_3_fot_Anita_Kot-34 Chopiniana_3_fot_Anita_Kot-45 Chopiniana_3_fot_Anita_Kot-48 Chopiniana_3_fot_Anita_Kot-54

Edukacyjna gra miejska Stracona ballada

13 września 2014   
ŻELAZOWA WOLA Park przy Domu Urodzenia Fryderyka Chopina

W roku 2020 nastąpił przełom w nauce. Wynaleziono wehikuł czasu. Niestety każde narzędzie może służyć do rzeczy tak złych, jak i dobrych. Pierwsze podróże spowodowały dużo zmian w historii świata.

Między innymi z historii literatury w dziejach ludzkości został wymazany cały gatunek, jakim jest ballada. Aby naprawić powstałe szkody, Organizacja Narodów Zjednoczonych powołała INS – Instytut Naprawy Historii.

Specjalnie przeszkoleni członkowie INS udają się w przeszłość, aby odnaleźć fragmenty ballad i przywrócić je światu.

Gracze wcielają się w rolę podróżników w czasie, którzy wyruszają w przeszłość, aby odnaleźć osoby mające istotny wpływ na tworzenie ballad (Francis Villon, Fryderyk Chopin, Adam Mickiewicz, Bob Dylan, Zespół Metallica, Stanisław Grzesiuk, Jacek Kaczmarski).

W trakcie gry uczestnicy poznają historię ballady, różne jej formy oraz nawiązania do tego gatunku w kulturze i sztuce. Każdy z zespołów otrzymuje baterię temporalną, której naładowanie będzie służyło przywróceniu właściwego biegu historii. Bateria ma postać zamkniętego pojemnika, który służy do napełnienia. Podczas podróży w czasie gracze, poprzez wykonywanie różnorodnych zadań, napełniają ten pojemnik proszkiem czasu.

Regulamin

PLAKAT--Stracona-ballada